فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٥٠ - فصل تقسيم وجود و عدم به مطلق و مقيد

ترجمه:

فصل تقسيم وجود و عدم به مطلق و مقيّد

وجود و عدم هر كدام بمطلق و مقيّد تقسيم مى‌شوند.

وجود مطلق: آنستكه در قضيّه‌اى كه مفاد هل بسيطه است محمول واقع‌

باشد مانند: الانسان موجود.

وجود مقيّد: آنستكه در قضيّه‌اى كه مفاد هل مركّبه است محمول باشد

نظير: الانسان كاتب.

و رفع ايندو عدم مطلق و عدم مقيّد مى‌باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

هر كدام از وجود و عدم بر دو قسم مى‌باشند: مطلق و مقيّد.

وجود مطلق آنست كه مفاد هل بسيط باشد يعنى هليكه بآن از نفس وجود

سؤال مى‌شود چنانچه گويند هل زيد موجود حال اگر موجود را محمول زيد قرار

دهيم و بگوئيم:

زيد موجود اين محمول را وجود مطلق گويند چنانچه بجاى آن اگر عدم را

بگذاريم عدم مطلق است.

وجود مقيّد آنستكه مفاد هل مركّبه واقع شود يعنى هليكه بآن از وجود

خاصّى سؤال مى‌شود چنانچه گويند هل زيد كاتب كه كاتب مجرّد موجود نيست‌

بلكه موجود خاصّ و مقيّدى است در اين صورت اگر در جواب بگوئيم نعم زيد

كاتب اين محمول را وجود مقيّد گويند چنانچه بجاى آن اگر عدم يا حرف سلب را

بگذاريم آنرا عدم مقيّد نامند.

شرح عربى: و فى تخصيص العدم باضافة لفظ المفهوم اشارة الى عدم اختصاص هذه‌

القسمة فى الوجود بمفهوم بل جارية فى حقيقته كما هو مصطلح اهل‌